پيوست نامه:
جمعبندی مرحله اول تحول اکوسیستم تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی (مرور یادداشتهای هفته اول تا ششم)
مقدمه:
در شش هفته نخست انتشار مجموعه یادداشتهای «تحول اکوسیستم تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی»، تمرکز اصلی بر ایجاد ادبیات مشترک، همراستاسازی نگاه مدیران و تبیین مبانی تحول بود. هدف این مرحله، ایجاد درکی مشترک از جایگاه جدید دانشگاه در زیستبوم علم، فناوری و نوآوری کشور و آمادهسازی زمینه برای ورود به مرحله اجرای تحول بود.
مهمترین پیامهای مرحله اول
۱. تحول از تغییر نگرش آغاز میشود.
تحول، پیش از آنکه در ساختارها، آییننامهها و فرآیندها رخ دهد، نیازمند تغییر نگاه مدیران و تصمیمگیران است. دانشگاه باید خود را نهادی اثرگذار در حل مسائل کشور بداند.
۲. حرکت از فعالیتمحوری به مأموریتگرایی
مبنای برنامهریزی در دانشگاه، نباید صرفاً انجام فعالیتهای متعدد باشد؛ بلکه هر استان و هر واحد دانشگاهی باید مأموریتهای مشخص، متناسب با ظرفیتها و نیازهای منطقه خود را تعریف و دنبال کند.
۳. پژوهش و فناوری در خدمت حل مسائل کشور
پژوهش، نوآوری و فناوری زمانی ارزشآفرین خواهند بود که به حل مسائل واقعی جامعه، صنعت، اقتصاد و محیطزیست منجر شوند و بتوانند کیفیت زندگی مردم را ارتقا دهند.
۴. دانشگاه؛ محور توسعه اقتصاد دانشبنیان
دانشگاه آزاد اسلامی باید با بهرهگیری از ظرفیت اعضای هیئت علمی، پژوهشگران، دانشجویان، شرکتهای دانشبنیان، مراکز رشد، سراهای نوآوری و پارکهای علم و فناوری، به یکی از پیشرانهای توسعه اقتصاد دانشبنیان کشور تبدیل شود.
۵. شبکهسازی؛ مزیت راهبردی دانشگاه آزاد اسلامی
سرمایه اصلی دانشگاه آزاد اسلامی، گستردگی و تنوع ظرفیتهای آن در سراسر کشور است. این ظرفیت زمانی به مزیت تبدیل میشود که میان استانها، واحدها و اجزای اکوسیستم تحقیقات، فناوری و نوآوری، همکاری و همافزایی مؤثر شکل گیرد.
۶. مبانی فکری تحول
در ویژهنامه «از علم تا اقتدار»، تأکید شد که مسیر تحول اکوسیستم تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی بر اصول زیر استوار است:
· علمِ اقتدارآفرین
· دانشگاه مأموریتگرا
· دانشگاه مسئلهمحور
· اقتصاد دانشبنیان
· نوآوری و فناوری
· مرجعیت علمی
· اثرگذاری اجتماعی
· شبکهسازی و همکاری
· حکمرانی هوشمند
انتظارات از مرحله دوم
با پایان مرحله تبیین مبانی، انتظار میرود استانها وارد مرحله اجرای تحول شوند.
مهمترین اولویتهای این مرحله عبارتاند از:
برای روسای استانها:
· تدوین مأموریتهای راهبردی استان بر اساس مزیتهای نسبی و نیازهای منطقه.
· همراستاسازی تمامی اجزای اکوسیستم تحقیقات، فناوری و نوآوری استان با این مأموریتها.
· توسعه همکاریهای میان واحدهای دانشگاهی، صنعت، دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی.
· پایش مستمر میزان اثرگذاری برنامهها.
برای مدیران اکوسیستم تحقیقات، فناوری و نوآوری:
· بازتعریف مأموریت واحدهای تحت مدیریت.
· طراحی پروژههای مسئلهمحور و میانرشتهای.
· توسعه شبکههای همکاری و نوآوری.
· افزایش سهم فناوری، تجاریسازی و قراردادهای بروندانشگاهی.
· استقرار شاخصهای ارزیابی مبتنی بر اثرگذاری.
سه پرسش راهبردی
پیشنهاد میشود پیش از آغاز هر برنامه یا تصمیم، این سه پرسش مورد توجه قرار گیرد:
۱. آیا این اقدام در راستای مأموریت دانشگاه و حل یکی از مسائل اولویتدار کشور یا استان است؟
۲. آیا این اقدام به خلق فناوری، نوآوری، اقتصاد دانشبنیان و ارزشآفرینی منجر خواهد شد؟
۳. آیا این اقدام، اثرگذاری دانشگاه را برای جامعه، صنعت و کشور افزایش میدهد؟
خروجی مورد انتظار
در پایان مرحله دوم، انتظار میرود هر استان دارای:
· نقشه مأموریتهای راهبردی استان؛
· شبکه منسجم همکاری میان ارکان اکوسیستم تحقیقات، فناوری و نوآوری؛
· سبد پروژههای مسئلهمحور و مأموریتگرا؛
· نظام ارزیابی مبتنی بر اثرگذاری؛
· و برنامه عملیاتی توسعه فناوری، نوآوری و اقتصاد دانشبنیان باشد.
پیام پایانی
تحول، مقصد نیست؛ مسیر است.
موفقیت دانشگاه آزاد اسلامی زمانی رقم خواهد خورد که همه اجزای آن، از ستاد تا استانها و از مراکز تحقیقاتی تا سراهای نوآوری، در یک منظومه مشترک، مأموریتگرا، مسئلهمحور و آیندهنگر حرکت کنند و علم را به فناوری، فناوری را به ارزش و ارزش را به پیشرفت کشور تبدیل نمایند.
دیدگاه خود را بنویسید